Cải cách trường học Czech được phác thảo cách đây 4 năm trong một Sách trắng hứa hẹn những thay đổi mang tính cách mạng.
Thay vì học vẹt các kiến thức trong sách giáo khoa, khả năng tìm tòi sáng tạo của trẻ được khuyến khích. Thay vì lựa chọn từ một số chương trình được nhà nước phê chuẩn, các trường được xây dựng chương trình riêng.
Một số cải cách đến nay đã hoàn thành: chương trình theo chỉ đạo nghiêm ngặt của trung ương đã được thay thế bởi chương trình khung mở rộng hơn.
10 trường dự án thí điểm đã viết chương trình riêng và bắt đầu triển khai sử dụng chúng từ năm ngoái. Năm học này khởi đầu như một dấu mốc cho tất cả các trường học cần bắt đầu thực hiện chương trình riêng bởi trong vòng 2 năm tới toàn bộ trường học sẽ bắt buộc phải xây dựng và sử dụng chương trình riêng.
Những ngọn đuốc cho làn sóng cải cách được đặt vào tay hàng trăm chuyên gia giáo dục nhiệt huyết. Họ tham dự các buổi hội thảo nghe tham luận của các giảng viên Viện xúc tiến giáo dục quốc gia, Bộ giáo dục về đào tạo giáo viên. Họ sau đó sẽ bằng nhiều cách truyền đi làn sóng cải cách ra toàn đất nước.
Năm tới, nhiệm vụ của họ sẽ là tổ chức các hội thảo tương tự cho các đại diện từ hơn 3.000 trường trong cả nước. Đó sẽ là nhiệm vụ khó khăn nhất: thuyết phục các đồng nghiệp giáo viên về cơ sở hợp lí của những thay đổi. Mục đích không phải là những người truyền lệnh viết một chương trình trường học. Họ đơn thuần phải buộc các trường học bắt đầu nghĩ về điều đó. “Bên trong các trường phải có những thảo luận nghiêm túc về việc cần thực hiện những thay đổi nào và giá trị của thay đổi đó ra sao. Qua đó chọn hướng đi của trường và chương trình có thể phát huy tác dụng như thế nào” – Jan Tupy thuộc Viện nghiên cứu giáo dục thuộc Bộ Giáo dục nói.
Hãy thử tìm hiểu hoạt động cải cách qua một trường học nằm trên đường Londynska, thủ đô Prague, trường này tham gia trong dự án thí điểm xây dựng chương trình riêng và được coi là có nhiều tiến bộ nhất trong hệ thống thí điểm. Các môn học liên quan (như nghệ thuật và văn học, lịch sử và địa lí) đã được gộp lại thành các nội dung tổng hợp và thay vì được dạy riêng rẽ, giáo viên và học sinh có thể nhìn nhận chúng từ các góc độ khác nhau.
“Mỗi tuần chúng tôi tìm ra một chủ đề có thể là xương sống chính cho bài giảng. Sau đó chúng tôi gộp với những chủ đề phụ liên quan khác bổ sung cho xương sống đó” – Dalibor Dudek, phó hiệu trưởng giải thích – “Ví dục khi chúng tôi nói với trẻ về Phật giáo thì chúng tôi cũng đang đề cập tới khu vực địa lí nào trên thế giới nó cũng hàm chứa yếu tố lịch sử”. Trường học này cũng quyết định phá bỏ hệ thống lớp học truyền thống. Trẻ em cùng độ tuổi được chia thành các lớp theo có thể theo khả năng và có thể theo sở thích của trẻ.
Tuy nhiên không phải không có những hoài nghi và thách thức trong tiến trình cải cách. Một ngôi trường khác trong dự án thí điểm tại Brandys nad Labem, chỉ ra rằng cải cách có thể đặt ra những vấn đề đối nghịch. Mặc dầu hiệu trưởng trường này, Frantisek Tomasek, đã tìm tòi chương trình riêng trong 4 năm qua và thuyết giảng về nó ở trường của mình nhưng đã quyết định không áp dụng. “Tôitạm dừng phát triển một chương trình, Tomasek nói – Trước tiên, đội ngũ giáo viên cần rũ bỏ những e ngại, nghi ngờ và cảm giác e sợ”.
Tomasek giải thích rõ thêm điều này: Việc áp đặt giáo viên dạy theo những chủ đề xương sống gần như trái ngược với lối dạy truyền thống. Trẻ nhìn thế giới theo góc độ tổng thể, khi tới trường thế giới được “chẻ nhỏ” ra theo các phân môn để truyền thụ. Nay, theo chương trình cải cách mới, việc tích hợp một chủ đề xương sống đòi hỏi kĩ năng nghề nghiệp vừa chuyên sâu vừa tổng hợp, nó cũng đòi hỏi người giáo viên có quyết tâm rất lớn thay đổi những khuôn mẫu đã đóng đinh trong đầu. Tuy nhiên Tomasek vẫn khẳng định sẽ tiếp tục công việc cải cách từng bước một.
Một hiệu trưởng trường tiểu học tại Velka Chuchle, ngoại ô Prague, thì bày tỏ rõ ràng quan điểm miễn cưỡng và nghi ngờ của mình. “Như một viên chức trung thành, tôi phải thực hiện cải cách. Nhưng mọi quả bong bóng đến một ngày sẽ nổ vỡ”. Hiệu trưởng Jiri Kovarik đã tại nhiệm 15 năm và gần hết sự nghiệp đi theo công thức giáo dục cũ. “Tôi phải làm điều đó, tôi đã cố gắng ít nhất là đặt giáo viên và một khung suy nghĩ tích cực, vì vậy mà họ sẽ không tiến gần tới những thay đổi với cảm giác kháng lại - ông nói - Đó là công việc. Họ phải dung hoà nó...”.
Vị hiệu trưởng này dứt khoát rằng mình sẽ không bị cuốn theo cuộc cải cách. “Tôi sẽ chỉ thực hiện đến khi cảm thấy nó là hữu ích” - ông nói. Ngôi trường này vẫn sẽ dựa theo chương trình đang tồn tại cho các trường tiểu học và chỉ có kế hoạch thay đổi một vài điểm.
Đó là một số nội dung trong tiết lịch sử và xã hội sẽ được gộp lại ở một trong 2 môn đó. Những chủ đề liên quan trong vật lí và toán lâu nay được dạy riêng rẽ ở các tiết khác nhau cũng sẽ được học cùng lúc. Và cuối cùng là những chủ đề đòi hỏi cao về tư duy trừu tượng như nhận dạng các hình thái từ khác nhau sẽ được dạy ở lớp 6 thay vì lớp 3 như trước. “Có những sức ép đòi chúng tôi phát triển trẻ theo kĩ năng và nhóm nhưng chắc chắn chúng tôi sẽ không xa rời kiến thức sách giáo khoa” – hiệu trưởng Kovarik nói.
Bất chấp những rào cản và tư tưởng, cuộc cải cách hệ thống giáo dục Czech đang tiến về phía trước. Theo nhiều người đánh giá thì cuộc cách mạng chấm dứt học vẹt này là cải cách lớn nhất từ thời hoàng hậu Maria Theresa, nếu không chí ít cũng là từ thời kì hậu chiến tranh thế giới thứ hai ở Czechoslovakia. Chu dù không phải tất cả các trường học sẽ thay đổi kể từ 1/9/2007 thì ngành giáo dục Czech cũng hy vọng có một nửa số trường thực hiện cải cách đến thời điểm đó.
duhoc5chau.com (Theo GD & ĐT ) |
Du học Anh
